MENUZOEKEN

Positieve Psychologie

In schooljaar 2016-2017 is de school gestart met het Leer- & veerkrachttraject vanuit de positieve psychologie met onder meer als oogmerk om het schoolklimaat nog verder te verbeteren. Specifieke doelstellingen zijn terug te lezen in het (meer)jarenplan van de school. Het mes van dit traject snijdt aan meerdere kanten: ‘zorg voor de leerling’ middels ‘zorg voor de leerkracht’, aangevlogen vanuit een innovatieve en wetenschappelijk onderbouwde hoek. Deze aanpak besteedt aandacht aan álle aspecten van veerkracht en welbevinden inclusief de achterliggende kennis over ons brein. Hieronder wordt specifiek ingegaan op de sterke correlatie tussen sociale veiligheid op school en het Leer- & veerkrachttraject vanuit de positieve psychologie.

“Voor het stimuleren van een positief en sociaal veilig schoolklimaat kunnen
verschillende middelen ingezet worden. Een relatief nieuwe insteek is het inzetten van de wetenschappelijke inzichten uit de Positieve Psychologie. De Positieve Psychologie richt zich op de wetenschap achter welbevinden en floreren. Waar de traditionele psychologie vaak uitgaat van een
deficiëntiebenadering (er is iets mis met iets/iemand), richt de Positieve Psychologie zich juist op wat er wèl goed gaat en hoe dit gestimuleerd kan worden om zo tot nog meer welbevinden en bloei te komen. De nadruk ligt op het aanleren en stimuleren van vaardigheden die gericht zijn op het voorkomen van problemen en het stimuleren van groei, in plaats van het focussen op wat niet goed gaat. Dat wat je aandacht geeft groeit!
Vaak worden binnen de Positieve Psychologie de volgende aandachtsgebieden
onderscheiden: Positieve Emoties, Engagement (betrokkenheid tot jezelf en de wereld), Relaties, Meaning (betekenisgeving), Accomplishments (presteren, jezelf uitdagen en verbeteren) en Vitaliteit . Door aandacht te besteden aan deze gebieden kan niet alleen het welbevinden van de leerlingen en het personeel van een school verbeterd worden, maar zal ook de sociale veiligheid binnen de school kunnen verbeteren.
Concreet kan dit er bijvoorbeeld uit zien als:

Optimistische denkstijl stimuleren en aanleren
Het ervaren van positieve emoties heeft belangrijke voordelen voor het cognitieve-, emotionele-, fysieke- en sociale functioneren (Fredrickson, 2009). Zo staan mensen die positieve emoties ervaren meer open voor contact en zijn zij beter in staat om relaties aan te gaan. Bovendien zijn optimistische mensen minder snel geneigd om gedrag als vijandelijk te interpreteren. Een optimistische denkstijl is positief gerelateerd aan gelukservaring (Cheng & Furnham, 5 Seligman, 2011), schoolprestaties (Schulman, 1995), fysieke gezondheid (Peterson & Bossio, 1991) en acceptatie door leeftijdsgenoten (Oberle, Schonert-Reichl, & Thomson, 2010). Ook maken mensen met een optimistische denkstijl gebruik van betere copingstrategieën bij tegenslagen dan mensen met een pessimistische denkstijl (Nes & Segerstrom, 2006). Dit ondersteunt het tegengaan van pestgedrag en het bevorderen van sociale veiligheid: Leerlingen die goed in hun vel zitten zullen minder snel geneigd zijn anderen te pesten of slachtoffer te worden van pestgedrag (van Zundert, 2016).

Het bevorderen van empathie
Empathie stelt je in staat om te voelen wat een ander doormaakt. De mate van ervaren empathie is gerelateerd aan altruïstisch handelen, waarbij het doel is iets goeds te doen van een ander, zonder dat je hier zelf een voordeel bij hebt (Batson, 2010). In het geval van pestgedrag zou een curriculum dat aandacht besteedt aan de ontwikkeling van empathie tot gevolg kunnen hebben dat leerlingen meer begrip tonen voor anderen en minder snel overgaan tot pestgedrag. Ook zullen leerlingen vanuit empathische en altruïstische beweegredenen sneller opkomen voor slachtoffers. Voor leraren heeft het tonen van empathie ook grote voordelen. Zo is uit onderzoek gebleken dat de mate van empathie bij groepsleerkrachten significante effecten heeft in het adequaat signaleren van- en handelen bij pestgedrag (Craig, Henderson, & Murphy, 2000).

Initiëren en onderhouden van positieve relaties
Wat nog beter is dan goed kunnen omgaan met pestgedrag, is het voorkomen van pestgedrag. Door leerlingen te laten oefenen met het initiëren en onderhouden van positieve relaties wordt het fysieke-, mentale-, sociale- en academische welbevinden gestimuleerd (Cohen, 2004; Wentzel, 2006). Door leerlingen te begeleiden in het aangaan van positieve contacten met anderen, worden ze ondersteund in het adequaat interpreteren van intenties achter gedrag. Waar negatieve interpretaties over het algemeen conflict en vijandigheid tot gevolg hebben, wat ervoor zorgt dat er minder veiligheid ervaren wordt en samenwerking verslechtert (Van Zundert, 2016), hebben positieve of neutrale interpretaties een sterkere sociale cohesie en een grotere sociale veiligheid tot gevolg.

Leer- & Veerkracht vertaalt de nieuwste èn bewezen wetenschappelijke inzichten uit de Positieve Psychologie naar de onderwijspraktijk en brengt hiermee Positieve Psychologie in de klas. Door middel inspiratieworkshops, teamtraining, ouderavonden en begeleiding aan en advisering van de schooldirectie helpt Leer- & Veerkracht iedereen op school in zijn of haar kracht. Leer- & Veerkracht ondersteunt op (delen van) alle door de overheid aangeraden pijlers met betrekking tot mentale gezondheid en helpt bouwen aan welbevinden en een veilig sociaal (leer)klimaat binnen de school. Leer- & Veerkracht faciliteert en/of ondersteunt bij:
• De ontwikkeling van een in het beleid geïntegreerde school-brede aanpak op het gebied van welbevinden en sociale veiligheid, gericht op alle betrokkenen;
• Het integreren van inzichten uit de Positieve Psychologie, leidend tot een positief schoolklimaat en een goede sfeer in de klas;
• Het betrekken van de ouders en verzorgers van de leerlingen bij het programma;
• Het signaleren en monitoren van (aandachtspunten) met betrekking tot het welbevinden en schoolklimaat, zowel bij leerlingen als het personeel.

Leer- & Veerkracht is de eerste organisatie in Nederland die een school-brede benadering (whole school approach) op het gebied van welbevinden op school aanbiedt. Alle betrokken partijen (personeel, leerlingen, ouders en verzorgers) worden betrokken bij het traject. Leer- & Veerkracht volgt de “Leer het, Leef het, Geef het door”-benadering. Door je als leerkracht, directeur of ondersteunend medewerker eerst zelf de principes uit de Positieve Psychologie eigen te maken en in je dagelijks leven te integreren (Leer het, Leef het), zul je merken dat je zelf in je kracht komt te staan. Je zit beter in je vel, zowel op je werk als daarbuiten en weet wat wel en niet voor jou werkt. Je hebt vanuit de eerste hand ervaring met alles wat je je leerlingen over zou willen brengen. Door deze ervaring kun je je leerlingen met enthousiasme onderwijzen over de Positieve Psychologie (Geef het door): Voorbeeld doet volgen! Met het hele team werk je aan de integratie van Positieve Psychologie in het schoolbeleid.

Bekijk hier onze ervaringen!

Ontwerp | HFCM onderwijs  |   Realisatie | web2work